کانال تلگرام

پایگاه داده و یا دیتابیس چیست؟

تاریخ : ۲۶ مهر ۱۳۹۸
نویسنده : آروین سعادت نیا
دسته بندی ها : پایگاه داده

به عبارت ساده تر داده ها می توانند واقعیت‌های مربوط به هر موضوعی باشد، برای مثال نام، سن، قد و وزن و غیره همگی داده های مرتبط با شما هستند. حتی یک تصویر، فایل ، PDF نیز می تواند نوعی داده باشد. اما پایگاه داده چیست؟ پایگاه داده مجموعه منظم از داده هاست.

database

بانک های اطلاعاتی از ذخیره سازی و دستکاری داده ها پشتیبانی می کنند. یکی از کاربرد های یک پایگاه داده این است که مدیریت داده‌ها را آسانتر می کند. اجازه دهید چند نمونه را بررسی کنیم :

  • دایرکتوری های آنلاین تلفن قطعاً از بانک های اطلاعاتی برای ذخیره سازی داده های مربوط به افراد، شماره های آن ها و سایر اطلاعات تماس و غیره استفاده می کنند.
  • اداره برق شهر شما نیز از بانک های اطلاعاتی برای مدیریت صورت حساب ها، مشکلات مربوط به مشتری و غیره استفاده می کند.
  • بیایید فیسبوک را نیز در نظر بگیریم، فیسبوک یک شبکه اجتماعی است که از پایگاه داده برای ذخیره و دستکاری داده های مربوط به دوستان، پیام ها، تبلیغات و فعالیت‌های اعضا استفاده می‌کند.

نمونه های بیشماری برای استفاده از پایگاه داده وجود دارد و تقریباً تمام سایت های داینامیک موجود در اینترنت از پایگاه داده استفاده می‌کنند. همین سایت لرن سورس برای ذخیره سازی مطالب خود از پایگاه داده استفاده کرده است.

سیستم مدیریت پایگاه داده یا همان DBMS چیست؟

سیستم مدیریت پایگاه داده(DBMS) مجموعه‌ای از برنامه هاست که کاربران را قادر می سازد، به پایگاه داده، دستکاری داده ها، گزارش و نمایش آنها دسترسی داشته باشیم. در واقع این سیستم ها به کنترل دسترسی به پایگاه داده کمک می کند. سیستم های مدیریت پایگاه داده مفهوم جدیدی نیستند و اولین بار در دهه ۱۹۶۰ پیاده‌سازی شده اند. با استفاده از فناوری های پایگاه داده قابلیت های مورد انتظار آنها به طور چشمگیری افزایش یافته اند.

انواع سیستم های مدیریت پایگاه داده

بیایید ببینیم که چطور خانواده سیستم های مدیریت پایگاه داده با گذشت زمان تحول پیدا کرده اند. نمودار زیر تحولات این خانواده را نشان می دهد :

dbms

چهار نوع عمده DBMS وجود دارد، بیایید با جزئیات به آنها بپردازیم :

  • سلسله مراتبی : این نوع DBMS ها از رابطه پدر، فرزندی برای ذخیره سازی داده ها استفاده می کنند، البته این مدل امروز به ندرت استفاده می شود، ساختار این نوع DBMS همچون درختی است که دارای گره‌های مختلفی است. این گره ها خود شامل رکورد ها و داده ها هستند. رجیستری ویندوز XP با استفاده از این مدل توسعه داده شده است. تنظیمات پیکربندی نیز به عنوان ساختارهای درخت به همراه گره ها در این مدل ذخیره سازی می شوند.
  • شبکه ای : این نوع DBMS از رابطه های چند به چند پشتیبانی می کنند، البته این مدل بیشتر منجر به پیچیده شدن ساختارهای پایگاه داده میشود. سرور RDM نمونه‌ای از این نوع سیستم های مدیریت پایگاه داده است که مدل شبکه ای را پیاده سازی می کند.
  • رابطه ای : این نوع DBMS روابط پایگاه داده را به صورت جدول تعریف می کند و برخلاف مدل های قبلی از روابط  چند به چند پشتیبانی نمی کند. DBMS های رابطه‌ای معمولاً شامل انواع داده های از پیش تعریف شده هستند، که از آنها در ذخیره سازی داده ها استفاده می شود. این DBMS ها محبوب ترین سیستم های مدیریت پایگاه داده در بازار هستند. نمونه های معروف از این مدل MySQL ، Oracle و Microsoft SQL Server هستند.
  • رابطه ای شی گرا : این نوع DBMS از ذخیره سازی انواع داده های جدید پشتیبانی می کنند. داده هایی که ذخیره می شوند به شکل اشیا هستند، اشیایی که باید در پایگاه داده ذخیره شوند، دارای مشخصه هایی مانند سن، جنسیت هستند. آنها همچنین شامل توابعی هستند که مشخص می کند چه کاری باید بر روی داده ها انجام شود. PostgreSQL یک نمونه از این مدل است. 

SQL چیست؟

زبان پرس و جوی ساختار یافته SQL که سی کوئل نیز تلفظ می‌شود، زبان استاندارد برای سر و کار داشتن با بانک های اطلاعاتی است. برنامه نویسی SQL می تواند به طور موثر برای درج، جستجو، به روز رسانی و حذف داده ها از پایگاه داده استفاده شود. البته این موضوع به این معنا نیست که SQL نمی تواند کارهای فراتر از این انجام دهد. بانک‌های اطلاعاتی مانند Oracle، Ms SQL server و Sybase از SQL  استفاده می‌کنند.

اما چطور از قواعد SQL استفاده می کنیم؟ قواعد نوشتاری SQL استفاده شده در این بانک های اطلاعاتی تقریباً مشابه یکدیگر هستند و البته برخی از آنها قواعدی خاص از SQL را نیز استفاده می کنند. نمونه مثال از زبان SQL در زیر آمده است:

SELECT * FROM Members WHERE Age > 30 

NoSQL چیست؟

NoSQL دسته بعدی سیستم های مدیریت پایگاه داده است. ویژگی اصلی این نوع سیستم های مدیریت پایگاه داده عدم پایبندی آنها به مفاهیم بانک های اطلاعاتی رابطه ای است. NOSQL به معنای "نه فقط sql" است.

مفهوم پایگاه های داده ای NOSQL به همراه غول های اینترنتی مانند گوگل، آمازون و غیره که با حجم عظیمی از داده ها سر و کار دارند رشد کرد. زمانی که شما حجم بسیار بالایی از داده‌ها را دارید و همچنان از پایگاه‌های داده‌ای رابطه ای استفاده می کنید، سیستم از نظر زمان پاسخگویی دچار کندی می شود. البته می توان برای غلبه بر این موضوع سیستم‌های خود را از نظر سخت افزاری ارتقا دهید، تا مقیاس پذیر تر شوند.

اما روش دیگر برای مقابله با این مورد توزیع و اشتراک گذاری بار پایگاه داده بر روی چندین هاست است، این کار به جایگزین scaling out است. بانک‌های اطلاعاتی NOSQL از مقیاس پذیری بهتری نسبت به پایگاه‌های داده‌ای رابطه ای برخوردار هستند. این مدل از سیستم های مدیریت پایگاه داده از SQL برای پرس و جو از داده ها استفاده نمیکند. با استفاده از NOSQL قابلیت های ACID همیشه تضمین نمیشوند.

چرا یادگیری SQL پس از NOSQL منطقی به نظر می‌رسد؟

با وجود مزیت های پایگاه های داده ای NOSQL که در مقیاس پذیری بهتر از مدلهای رابطه ای هستند، ممکن است فکر کنید که چرا هنوز کسی باید SQL را یاد بگیرد، خوب بانک‌های اطلاعاتی NOSQL جز تخصصی ترین سیستم ها هستند و کاربرد ها و محدودیت های ویژه خود را دارند.

NOSQL بیشتر برای کسانی که حجم عظیمی از داده ها را در اختیار دارند، مناسب است. اما اکثر قریب به اتفاق مردم از پایگاه های داده ای رابطه ای و ابزار های مرتبط با آن استفاده می‌کنند. بانکهای اطلاعاتی رابطه ای دارای مزایای زیر نسبت به بانک های NOSQL هستند:

  • بانک های اطلاعاتی رابطه ای دارای مدلی برای مدیریت و ذخیره داده ها هستند که برای سازمان ها بسیار اهمیت دارد.
  • بانک های اطلاعاتی رابطه ای از قابلیت نمایش داده ها برخوردار هستند که به کاربران اجازه می‌دهد تنها داده‌هایی که مجاز هستند را مشاهده کنند.
  • بانک های اطلاعاتی رابطه ای از پروسیجرها پشتیبانی می کنند که به توسعه دهندگان اجازه می دهد، بخشی از منطق تجارت و کسب و کار را در پایگاه داده پیاده سازی کنند.
  • بانک های اطلاعاتی رابطه ای در مقایسه با بانک‌های اطلاعاتی NOSQL دارای مدل های امنیتی بهتری هستند.

هر روز تقاضا برای متخصصانی که می‌توانند با پایگاه های داده ای رابطه ای کار کنند در حال رشد است، بنابراین یادگیری آنها همچنان ارزشمند است.

خلاصه

DBMS به معنای سیستم مدیریت پایگاه داده است. چهار نوع عمده از سیستم های مدیریت پایگاه داده وجود دارند که عبارتند از : سلسله مراتبی، شبکه ای، رابطه‌ای، رابطه ای شی گرا. بیشترین استفاده از سیستم های مدیریت پایگاه داده مربوط به مدل رابطه ای است. این مدل، داده ها را در قالب جداول ذخیره سازی می کند. از زبان SQL برای واکشی اطلاعات در این مدل استفاده می شود. رویکرد پایگاه داده هنگام ذخیره داده ها در مقایسه با سیستم های سنتی دارای مزایای بسیاری است.
 

#سیستم_مدیریت_پایگاه_داده
۰ نظر

مقالات پیشنهادی

مشاهده همه مقالات
ثبت دیدگاه

برای ارسال دیدگاه لازم است ابتدا وارد سایت شوید